Pojęcie obywatelstwa
Pojęcie obywatelstwa jest tutaj rozumiane jako istnienie związku między jednostką a określonym państwem, co oznacza, że jednostka jest obywatelem tego, a nie innego państwa. Posiadanie obywatelstwa danego kraju jest bardzo ważne dla tego kraju, który jest kolektywem działającym w ramach zbioru zasad, oraz dla jednostki, która jest częścią tego kolektywu.
Jak to się zaczęło?
Rozwijało się ono od czasów rzymskich. Pojęcie obywatela i obywatelstwa zostało wówczas rozwiązane poprzez zdefiniowanie praw pewnej kategorii osób. Obywatelstwo obejmowało cztery prawa: prawo do wybierania, prawo do sprawowania urzędu, prawo do zawierania małżeństw oraz prawo do kupowania i sprzedawania zgodnie z prawem rzymskim.
Pierwsze nowożytne regulacje podejmujące temat obywatelstwa pojawiły się pod koniec XVIII wieku. Francja okresu rewolucji w konstytucji z 1791 r. wprowadziła zapisy gwarantujące obywatelom korzystanie z praw politycznych. Model francuski został powielony przez Hiszpanię, Bawarię i Portugalię. W tym samym okresie Austria, Stany Włoskie, Niemcy, Haiti i Grecja uregulowały obywatelstwo w kodeksach cywilnych.
Podczas rewolucji francuskiej obywatelstwo zostało przeciwstawione koncepcji poddaństwa, która wyraźnie podkreślała obowiązek jednostki wobec państwa (monarchii), podczas gdy kategoria obywatelstwa podkreślała nie tylko obowiązek jednostki wobec państwa, ale przede wszystkim jej prawa w stosunku do kraju.
Obywatelstwo w sensie prawnomiędzynarodowym
Rezultatem prób zdefiniowania obywatelstwa przy użyciu pojęcia narodowości jest przyjęty przez wielu teoretyków podział obywatelstwa na obywatelstwo międzynarodowe i obywatelstwo wewnętrzne.
Obywatelstwo w sensie prawnomiędzynarodowym rozumiane jest jako ogólna, prawna przynależność danej osoby do określonego państwa, dająca temu państwu prawo do reprezentowania i obrony jego interesów w stosunkach z innymi państwami. Z drugiej strony, obywatelstwo wewnętrzne oznacza ogół wspólnych praw i obowiązków jednostki i państwa, które opierają się na prawie wewnętrznym tego państwa i które wynikają z obywatelstwa jednostki.
Obywatelstwo wskazuje na istnienie więzi prawnej między jednostką a określonym państwem. Element ten, jak również zaznaczenie prawnego charakteru instytucji obywatelstwa, są co do zasady wspólne dla poglądów doktryny poświęconych definiowaniu pojęcia obywatelstwa.
Obywatelstwo może być również postrzegane jako "więź prawna", która łączy jednostkę z państwem, ale nawet w tym przypadku nie ma jednolitego poglądu na treść takiej więzi. Istnieją dwa podstawowe znaczenia tej więzi. W pierwszym znaczeniu uznaje się, że prawa i obowiązki nie mogą nawet częściowo stanowić treści więzi prawnej. W drugim znaczeniu treścią więzi prawnej są prawa i obowiązki jednostki lub wzajemne prawa jednostki i prawa.
Trwałość obywatelstwa
Do najbardziej charakterystycznych cech instytucji obywatelstwa należy cecha trwałości zarówno w czasie, jak i w przestrzeni. Trwałość obywatelstwa w czasie polega na tym, że od momentu jego powstania w sposób przewidziany przez prawo wewnętrzne danego państwa, aż do momentu jego ustania, obywatelstwo ma charakter ciągły, niezależnie od tego, czy następują zmiany w ustawodawstwie dotyczącym obywatelstwa danego państwa.
Trwałość obywatelstwa w przestrzeni przejawia się w tym, że obywatelstwo jednostki istnieje nawet wtedy, gdy nie przebywa ona na terytorium państwa, którego jest obywatelem. Więzi obywatelstwa nie zostają zerwane poprzez przeprowadzkę i stałe przebywanie na terytorium innego państwa. Jednostka zachowuje swoje prawa wynikające z obywatelstwa.
