Co może mieć negatywny wpływ na uzyskanie polskiego obywatelstwa?

Na nabycie obywatelstwa polskiego w drodze potwierdzenia może mieć negatywny wpływ kilka czynników, takich jak niemożność wykazania obywatelstwa polskiego przodka, niespełnienie warunków nabycia obywatelstwa polskiego przez którąkolwiek z osób w linii dziedziczenia obywatelstwa lub utrata obywatelstwa przez którąkolwiek z tych osób.

Trudności w udowodnieniu posiadania obywatelstwa polskiego poprzez rodowód wynikają zazwyczaj z jednej strony z faktu, że osoba zainteresowana uzyskaniem obywatelstwa polskiego nie posiada żadnych dokumentów przodka powstałych w Polsce przed jego emigracją lub w związku z nią, a z drugiej strony z tego, że zwłaszcza gdy emigracja miała miejsce przed II wojną światową, zasób polskich archiwów, choć bogaty, jest jednak niekompletny - zniszczenia wojenne objęły także materiały pochodzące z urzędów państwowych, w tym księgi stanu cywilnego. Czynnik ten jest jednak względny - katalog środków dowodowych służących do wykazania obywatelstwa polskiego w procesie jego potwierdzenia jest otwarty, nie ma więc formalnego ograniczenia w zakresie materiałów, z których można skorzystać. Z drugiej strony należy pamiętać, że wojewoda rozpatruje sprawę o potwierdzenie obywatelstwa polskiego w ramach swobodnej oceny dowodów, tj. samodzielnie decyduje, które dowody uznaje za wiarygodne, kierując się swoją wiedzą, doświadczeniem i zasadami logicznego rozumowania.

Niespełnienie warunków nabycia lub utraty obywatelstwa polskiego przez któregokolwiek z przodków w linii prostej dziedziczących obywatelstwo jest z kolei czynnikiem negatywnie wpływającym na możliwość uzyskania obywatelstwa polskiego przez jego potwierdzenie. 

W tym miejscu należy zaznaczyć, że każde istotne z punktu widzenia obywatelstwa polskiego zdarzenie z przeszłości musi być oceniane przez pryzmat przepisów obowiązujących w chwili jego zaistnienia. Tytułem przykładu, osoba wywodząca obywatelstwo polskie od pradziadka musi najpierw udowodnić, że pradziadek posiadał obywatelstwo polskie, ale także, że ani pradziadek, ani dziadek, ani rodzic, ani ona sama nie utracili obywatelstwa. W takiej sytuacji oznacza to "podróż" przez wszystkie przepisy dotyczące obywatelstwa polskiego: ustawy z 1920, 1951 i 1962 roku.

Ze współczesnego punktu widzenia ustawa o obywatelstwie Państwa Polskiego z 1920 r. najbardziej komplikowała warunki nabycia obywatelstwa polskiego przez urodzenie. Obywatelstwo polskie uzyskiwało się przez urodzenie, przy czym w zależności od pochodzenia małżeńskiego dziecka, nabywało ono obywatelstwo ojca (dziecko prawowite) lub matki (dziecko nieślubne). Kolejna ustawa o obywatelstwie polskim z 1951 r. nie zawierała powyższego rozróżnienia: obywatelstwo nabywało się przez urodzenie i wystarczyło, że tylko jedno z rodziców posiadało obywatelstwo polskie. Kolejna ustawa z 1962 r. regulowała kwestię nabywania obywatelstwa polskiego w podobny sposób. Wprowadzono jednak dodatkowy przepis stanowiący, że przy ustalaniu obywatelstwa dziecka uwzględnia się zmiany w ustaleniu osoby lub obywatelstwa jednego lub obojga rodziców, jeżeli nastąpiły one w ciągu roku od urodzenia. Praktyczny aspekt regulacji w zakresie jej negatywnego wpływu na możliwość nabycia obywatelstwa dotyczy niekiedy dzieci, które wywodzą obywatelstwo polskie od ojca niebędącego mężem ich matki; nabycie obywatelstwa zależy wówczas od momentu uznania dziecka przez ojca.

O ile obecnie obowiązujące przepisy przewidują zrzeczenie się obywatelstwa polskiego jako praktycznie jedyną możliwość jego utraty - tj. utraty na skutek oświadczenia woli obywatela polskiego, które dodatkowo musi zostać zaakceptowane przez Prezydenta RP, o tyle poprzednie regulacje zawierały szerszy katalog zdarzeń faktycznych i prawnych skutkujących utratą obywatelstwa. 

Polskie władze w celu uzyskania obcego obywatelstwa i jego faktycznego nabycia, że polskie obywatelstwo zostało utracone.

Co więcej, w odniesieniu do dziecka, którego tylko jedno z rodziców posiadało obywatelstwo polskie, rodzicom przyznano prawo wyboru obywatelstwa ojca lub matki - jeśli skorzystali z niego na rzecz obywatelstwa rodzica niebędącego obywatelem polskim, wówczas dziecko, zgodnie z przepisami, traciło obywatelstwo polskie.

W tym miejscu należy również zaznaczyć, że ustawy o obywatelstwie polskim nie były jedynym źródłem regulacji, które mogły skutkować utratą obywatelstwa polskiego. Odrębne i wymagające indywidualnego, odrębnego omówienia są przesłanki wynikające z umów międzynarodowych, których Polska była stroną.

Zgodnie z ustawą o obywatelstwie Państwa Polskiego z 1920 r. wykluczone powinny być następujące osoby:

- nabycia obcego obywatelstwa - chyba że osoba nabywająca obce obywatelstwo uczyniła to za zgodą odpowiednich władz polskich lub podlegała obowiązkowi służby wojskowej w Polsce zgodnie z polskimi przepisami;

- pełnienie funkcji publicznej w obcym kraju;

- wstąpienie do służby wojskowej w obcym kraju;

Kolejne ustawy o obywatelstwie polskim z 1951 r. i 1962 r. sankcjonowały utratę obywatelstwa polskiego przede wszystkim przez nabycie obywatelstwa obcego po uzyskaniu zgody odpowiednich władz polskich. Oznacza to, że samo nabycie obywatelstwa obcego nie powodowało utraty obywatelstwa polskiego - dopiero po uzyskaniu zgody władz polskich. Polskie władze w celu uzyskania obcego obywatelstwa i jego faktycznego nabycia, że polskie obywatelstwo zostało utracone.

Co więcej, w odniesieniu do dziecka, którego tylko jedno z rodziców posiadało obywatelstwo polskie, rodzicom przyznano prawo wyboru obywatelstwa ojca lub matki - jeśli skorzystali z niego na rzecz obywatelstwa rodzica niebędącego obywatelem polskim, wówczas dziecko, zgodnie z przepisami, traciło obywatelstwo polskie.

W tym miejscu należy również zaznaczyć, że ustawy o obywatelstwie polskim nie były jedynym źródłem regulacji, które mogły skutkować utratą obywatelstwa. Odrębne i wymagające indywidualnego omówienia są przesłanki wynikające z umów międzynarodowych, których Polska była stroną.





Stawanie się obywatelem polskim na mocy prawa krwi

Obywatelstwo polskie jest przekazywane "prawem krwi". Jeśli jedno z rodziców posiada polskie obywatelstwo (lub jest osobą polskiego pochodzenia), przechodzi ono na dziecko niezależnie od tego, czy urodziło się ono w Polsce, czy za granicą.
Dotyczy to również osób urodzonych w krajach posiadających "prawo ziemi", np. w USA. Jeśli urodziłeś się w USA z co najmniej jednym polskim rodzicem (lub rodzicem polskiego pochodzenia - z polskimi dziadkami), możesz ubiegać się o polskie obywatelstwo pomimo faktu, że nabyłeś obywatelstwo amerykańskie po urodzeniu.

Korzyści płynące z posiadania polskiego obywatelstwa

Po otrzymaniu polskiego obywatelstwa stajesz się nie tylko obywatelem polskim, ale także obywatelem europejskim. Dlaczego o tym wspominamy? Możliwość nazywania się obywatelem europejskim i łatwy dostęp do UE to główne korzyści płynące z polskiego obywatelstwa.

Narodowość polska a obywatelstwo polskie - jaka jest różnica?

Pojęcie obywatelstwa polskiego nie posiada definicji ustawowej. W doktrynie definiowane jest jako pewnego rodzaju więź prawna łącząca osobę fizyczną z państwem, polegająca na przynależności tej osoby do tego państwa. Wyraża się ona w zapewnieniu obywatelom przez państwo praw i nałożeniu na nich obowiązków, które istnieją po to, aby wskazać sposoby nabycia i zachowania obywatelstwa oraz związane z tym uprawnienia lub ich brak.